3-D Seismiek
Na een succesvolle uitvoering van een proef 3-D seismisch onderzoeksprogramma
in het Tambaredjoveld, heeft Staatsolie aan de contractor groen licht
gegeven om een aanvang te maken met het hoofdprogramma. Hierbij zal
in een gebied van 83 km2 een 3-D seismisch onderzoek programma worden
uitgevoerd door de contractor Veritas. De kosten voor de pilot fase
bedroegen US$ 1.5 miljoen, terwijl wij voor de uitvoering van het
hoofdprogramma nog ca. US$ 8 miljoen uit eigen middelen moeten ophoesten.
Met betrekking tot deze zegt Ben Nuboer, Direkteur Exploratie en
Produktie: “Wij zijn tevreden met de resultaten van het pilot
project en hebben met een gerust hart besloten om meer geld uit te
geven voor een groter deel van het veld.”
Wat beoogt Staatsolie met het resultaat van dit onderzoeksprorama?
Staatsolie heeft in haar beleidsplan 2000-2004 opgenomen de verhoging
van de gemiddelde dagproduktie van 12.500 barrels per dag (bbls/d)
naar 20.000 bbls/d. Het doel van dit programma is om in het kader
van de voorgenomen verhoging nauwkeurige geologische informatie
te verkrijgen van de olievoerende formaties in het Tambaredjoveld.
De geologische informatie welke uit het 3-D seismisch onderzoek
vrijkomt, zal worden gebruikt voor:
- bijsturing van het in uitvoering zijnde boorprogramma;
- alternatieve produktie-en drilling technieken; en
- uiteindelijk voor het bewerkstelligen van een efficiëntere
ontwikkeling van het Tambaredjoveld teneinde een verdere verlaging
van de kostprijs te bereiken.
Waarom de 3 dimensionale methode?
Vanwege het feit dat de oliereserves uit eerder verzamelde geologische
gegevens in het Tambaredjoveld reeds bewezen zijn, heeft Staatsolie
nu voor het 3-D seismisch-onderzoeksmethode gekozen. Deze is wat
duurder maar brengt betere gegevens voort met betrekking tot de
precieze lokatie van aardolie voorkomens. Deze metingen zijn typische
metingen die je doet binnen bewezen reserves. “Staatsolie
is ervan overtuigd dat ze het geld gauw terug verdient door betere
putten te boren en geen geld te verliezen op putten die ze bij
nader inzien toch niet in produktie kan nemen: het is helaas niet
zo dat het reservoir een homogene massa is, die zich over het hele
veld uitstrekt met een even goede kwaliteit en dikte. Deze seismische
gegevens zullen de maatschappij in staat stellen om te ontdekken
waar de meest gunstige plekken zijn.”: Het Canadees bedrijf
Koch Exploration International B.V. waarmee Staatsolie in maart
2000 een Production Sharing overeenkomst sloot, laat in het Wayombogebied
(oostelijk deel van het Tambaredjoveld) een 2-D seismisch doen.
Hierdoor zal het bedrijf een beeld kunnen krijgen van de bronnen
in dat gebied (560 km2). Koch zal het onderzochte deel naar eigen
goedvinden kunnen exploiteren.
Hoe geschiedt het onderzoek?
Bij het seismisch onderzoek wordt er gebruik gemaakt van trillingen
die op of vlak onder het maaiveld worden opgewekt. Deze trillingen
planten zich voort in de ondergrond en worden bij de overgangen
van de ene laag naar de andere laag teruggekaatst. Deze teruggekaatste
trillingen worden door apparatuur dat bovengronds is geplaatst
opgevangen en geregistreerd. Deze geregistreerde data wordt technisch
bewerkt tot bruikbare data, waarna door interpretatie een voorstelling
kan worden gemaakt van de ondergrond.
Resultaat:
Het resultaat wordt verkregen door middel van 3 stadia binnen het
seismiek programma t.w.:
• Data acquisitie
Hierbij wordt eenvoudig bedoeld het opnemen van het veld data. Activiteiten
die hieruit voortvloeien zijn o.a. het uitzetten en open kappen van
tracés; het boren van gaten (3 m diep), waarin kleine explosieven
worden geplaatst, het schieten van explosieven en het registreren
van de opgewekte trillingen.
• Data processing
Met data processing wordt bedoeld het bewerken van de geregistreerde
trillingen tot brruikbare informatie. Deze bewerking wordt gedaan
door middel van computers met grote geheugen en software pakketten.
• Data interpretatie
Dit is de vertaalslag van het bewerkte data naar een voorstelling
van hoe de ondergrond in het algemeen en het Tambaredjoreservoir
in het bijzonder eruit ziet.
Uitvoering
Met de uitvoering van de werkzaamheden is het seismiek bedrijf Veritas
belast. Deze werd na een aanbestedingsronde geselecteerd door een
daartoe in het leven geroepen commissie van Staatsolie funktionarissen
bestaande uit W. Visser (voorzitter) B. Nandlal, A. Dongen, K.
Roepnarain, M. Daal en D. Mac Donald. Voor de uitvoering van de
werkzaamheden zijn er ongeveer 400 mensen, waarvan 350 arbeiders,
ingezet. Om personeel en equipment te transporteren wordt gebruikt
gemaakt van boten, terreinwagens, en een helikopter. De werkzaamheden
zijn in januari 2001 aangevangen en zullen tot en met juni voortduren.
|