In een oliereservoir is er naast olie gewoonlijk ook water (en vaak ook gas) aanwezig. Dit is ook het geval in het Tambaredjoveld te Saramacca. De totale hoeveelheid water die meegeproduceerd wordt met de ruwe olie afkomstig van het Tambaredjoveld bedraagt

ongeveer dertig procent. Het water dat tesamen met de olie omhooggepompt wordt, kan hierin voorkomen als: zogenaamde ‘vrije'water, dat wil zeggen water dat niet met de olie

gemengd is. Dit 'vrije' water kan gemakkelijk weer van de ofie gescheiden worden een emulsie van water in olie. Het water bevindt zich hierbij als waterdruppels in de olie. Het is heel moeilijk om dele waterdruppels weer uit de olie te halen. Geproduceerde olie uit de verschillende bronnen moet voor gebruik eerst worden gereinigd. Voor de olie afkomstig van het Tambaredjoveld houdt dit hoofdzakelijk in dat het water uit de olie verwijderd moet worden. Bij aflevering van de ‘droge' olie aan de verschillende

bedrijven (Suralco en Billiton ) mag deze namelijk ten hoogste een procent water bevatten. Dat deel van het water dat als druppels in de olie voorkomt, veroorzaakt het

grootste probleem bij de reiniging van de ruwe olie. Op foto 1 zijn dele waterdruppels

in de olie duidelijk te zien (afkomstig uit de totale produktiestroom die naar de behandelingssectie gaat). Deze foto is gemaakt van onder een microscoop. De waterdruppels op de toto zijn 400 maal vergroot. Wat meteen opvalt is dat er druppels van allerlei grootten voorkomen in de olie. De druppelgrootten varieren van enkele micrometers (een micrometer = eenduizendste millimeter) tot enkele tienden van millimeters. Drie belangrijke vragen die we kunnen stellen:

WAAROM KAN WATER ALS DRUPPELS IN DE OLIE VOORKOMEN?

Water en olie zijn niet mengbaar (dit merk je duidelijk als je met olie bevuilde hand en gewoon onder de kraan wilt wassen). Het water in de olie zal zich dan ook zoveel mogelijk tegen de olie willen ‘beschermen'. Dit onderscheidt door de ronde vorm van waterdruppels aan te nemen. Je kan ook zeggen: Het water streett naar een minimaal contactoppervlak met de olie, omdat dan de toestand van laagste energie bereikt wordt. Het minimale contactoppervlak wordt bewerkstelligt door het aannemen van de bolvorm.

HOE WORDEN WATERDRUPPELS VAN DE OLIE GESCHEIDEN?

Zoals reeds eerder gezegd is het scheiden van waterdruppels uit olie niet eenvoudig. Water is ‘zwaarder' dan olie en zodra waterdruppels hiertoe de gelegenheid krijgen, zullen ze uit de olie omlaag zakken. We spreken van bezinken. Grotere waterdruppels zijn zwaarder en zullen dan ook sneller bezinken dan kleinere waterdruppels. Waterdruppels hebben ook de neiging om indien ze hiertoe de kans krijgen, samen te vloeien tot een grotere druppel. Dit verschijnsel noemen we coalereren (je kan dit ook waarnemen als je wanneer het regent naar de waterdruppels op het raam kijkt). Doordat de waterdruppels met olie omgeven zijn, wordt dit coalesceren enigszins verhinderd. Te Saramacca wordt op verschillende manieren geprobeerd de verwijdering van waterdruppels uit de ruwe olie te bevorderen:

• Door het injecteren van chemicalien (zogenaamde emulsiebrekers) in ruwe olie, die het coalesceren van de waterdruppels in de olie bevorderen.
• Door het verwarmen van de ruwe olie. Hierdoor wordt de olie ‘dunner' ofwel minder visceus. Waterdruppels kunnen dan sneller uit de olie bezinken.
• Door het 'wassen' in een washtank. Hierbij krijgen de waterdruppels gedurende een lange tijd (ongeveer een dag). de tijd om tegen elkaar te botsen, te coalesceren en te bezinken.

WELKE INFORMATIE KAN KENNIS OVER DE WATERDRUPPELGROOTTE ONS VERSCHAFFEN?

Kennis over de voorkomende waterdruppelgrootten in de te Tambaredjo geproduceerde olie geeft ons al een eerste beeld over het ‘gemak' waarmee de scheiding van water uit olie zal geschieden zal indien er veel kleine waterdruppels in de olie voorkomen, de scheiding moeizaam verlopen door de geringere kans op coalescentie en langere bezink tijden van kleine waterdruppels. Nagegaan zou kunnen worden wat de kleinste waterdruppels zijn die nog uit de olie verwijderd kunnen worden met het huidige behandelingsproces te Saramacca. Dit geeft ons een beeld van de efficiency van het behandelingsproces Ter illustratie foto 2. Dit is een microscopische opname van de waterdruppels in de olie die de washtank verlaat. De vergrotingsfactor bedraagt hierbij 640 maal. Desondanks is duidelijk te zien dat de voorkomende waterdruppels kleiner zijn dan die in de produktstroom naar de behandelingssectie (foto 1). De grotere druppels zijn bij het reinigen dus uit de olie verwijderd. Onderzoek naar de voorkomende waterdruppelgrootten in de geproduceerde olie van iedere broil afzonderlijk kan ons informatie verschaffen over de mate van emulsievorming tijdens produktie en eventueel hierbij voorkomende problemen.